Erreferenteen, komunitatearen eta benetako esperientzien garrantzia haurtzaroan.
Duela aste batzuk amaitu genuen Klaketaren lehen edizioa Orozkon: neska-mutilentzako jardunaldi artistikoak, ia konturatu gabe jaio zirenak. Elkarrizketa batekin hasi ziren, gure herriko haurrentzat zerbait polita sortzeko gogo handiz, eta niretzat zentzu handia duten bi begirada batzeko asmoz: artea eta laguntza psikopedagogikoa.
Ekaineko egun haietan gauzak gertatu ziren. Izan zen antzerki pixka bat, musika, perkusioa, konexioa, mugimendua, film labur bat, barreak, urduritasuna, sormena… Baina dena amaitu zenean, konturatu nintzen garrantzitsuena ez zela jarduera horietako bat ere izan.
Gehien pentsarazi zidana pertsonak izan ziren. Askotan oso urrun bilatzen ditugu gure seme-alabentzako erreferenteak. Sare sozialetan, telebistan edo interneten agertzen diren pertsonak miresten ditugu. Eta, hala ere, batzuetan ahaztu egiten zaigu inguruan begiratzea.
Gure herrian, gure auzoan edo bizi garen haranean gauza zoragarriak egiten dituzten pertsonak daude. Maite duten lanbide bat aurkitu duten pertsonak. Ekiten, sortzen, ikertzen, irakasten, zaintzen, antzezten, eraikitzen edo asmatzen duten pertsonak.
Eta askotan neska-mutilek ez dakite existitzen direnik ere.
Klaketan zortea izan genuen aktore batekin, perkusiolari batekin, makillatzaile profesional batekin eta gure inguruan kooperatiba bat abian jarri duten bi pertsonarekin denbora partekatzeko. Polita ez zen irakatsi zutena bakarrik izan. Beren lanaz nola hitz egiten zuten ikustea izan zen, egindako bidea nola azaltzen zuten, eta bost parte-hartzaile horiek gustuko dutena egiten jarraitzeko duten ilusioa nola transmititzen zuten.
Istorio horiek entzuteak arrastoa uzten du. Batez ere nesketan.
Emakume-erreferente anitzak behar ditugulako oraindik. Bizi-proiektu bat eraikitzeko modu asko daudela erakusten duten emakumeak: artea ere lanbide izan daitekeela, ekitea posible dela eta ez dagoela oso urrutira joan beharrik inspiratuko gaituzten adibideak aurkitzeko.
Eta ez bakarrik emakume-erreferenteak. Baita zaintzatik, sormenetik eta lankidetzatik eraikitzen duten gizonak ere. Arrakasta ez dagoela beti famatua izatearekin lotuta erakusten duten pertsonak, baizik eta egiten duzunaz gozatzearekin eta besteei zerbait ekartzearekin.
Gero eta gehiago sinesten dut zero kilometroan, hezkuntzan ere bai. Ez bakarrik elikagaietan edo kontsumo arduratsuan.
Baita ikaskuntzetan ere. Hurbileko pertsonengan. Lurraldean sortzen diren proiektuetan. Auzokideen artean ehuntzen diren sareetan.
Izan ere, neska batek perkusiolari hori bere etxetik kilometro gutxira bizi dela deskubritzen duenean, edo aktore hori herrian entseatzen dela, edo makillatzaile horrek film batean lan egin duela, zerbait aldatzen da.
Bat-batean, amets horiek ezinezkoak izateari uzten diote.
Beste ideia bat ere eramaten dut: askotan jarduerez betetzen dugu haurtzaroko denbora, baina agian gehien behar dutena benetako esperientziak dira.
Lasai sortzeko, akatsak egiteko, galderak egiteko, elkarlanean aritzeko, irudikatzeko eta egiten dutenak zentzua duela sentitzeko espazioak.
Ez da beharrezkoa dena ikusgarria izatea.
Egiazkoa izatea da beharrezkoa.
Dakitena partekatzeko prest dauden pertsonak egotea.
Hitz egiteko denbora egotea.
Natura, jolasa, artea eta komunitatea egotea.
Klaketa amaitzean, sentsazio batekin geratu nintzen.
- Agian hezitzea ere hau da: neska-mutilei aukerak ez daudela beti urrun deskubritzen laguntzea.
- Batzuetan kalea gurutzatzean hasten dira.
- Auzokide baten atea jotzean.
- Edo etxetik oso gertu, oraindik irudikatu ez zuten etorkizun bat inspiratzeko gai diren pertsonak daudela deskubritzean.
- Eta hori izan daiteke, agian, landa dezakegun hazirik ederrenetako bat.
Beatriz Ibáñez Olabarria naiz, 20 urte baino gehiagoko ibilbidea duen psikopedagogoa, haur, nerabe, familia eta profesionalei laguntzen Gaitasun Handien ulermenean, familia-aniztasunean eta ongizate sozioemozionalean.
